De modulaire omgevingsvergunningsprocedure verandert niet alleen de structuur van de procedure. De optimalisaties die momenteel worden voorbereid, grijpen ook rechtstreeks in op de manier waarop een aanvraag wordt voorbereid, vervolledigd en behandeld.
De rode draad is duidelijk: problemen vroeger detecteren en tijdens de procedure meer ruimte creëren om tot oplossingen te komen. Voor jou als omgevingsmedewerker kan dat betekenen dat dossierbehandeling minder lineair wordt. Overleg, bijkomende informatie en bijsturing krijgen een nadrukkelijkere plaats.
Een eerste opvallend element is het vooroverleg. Het voorontwerp voorziet in een recht op vooroverleg voor initiatiefnemers. Dat sluit aan bij een bredere beweging binnen het Vlaamse vergunningenbeleid: mogelijke knelpunten zoveel mogelijk detecteren vóór een formele aanvraag wordt ingediend.
Voor lokale besturen is vooroverleg natuurlijk niets nieuws. In heel wat gemeenten gebeurt het vandaag al, zeker bij complexere projecten. Nieuw is vooral dat men dit een duidelijkere plaats wil geven binnen het regelgevend kader.
Tegelijk wil men vermijden dat het vooroverleg zelf uitgroeit tot een zware voorafgaande procedure. Het moet een instrument blijven om vroegtijdig via dialoog zicht te krijgen op aandachtspunten en mogelijke oplossingsrichtingen.
Voor jou als omgevingsmedewerker kan dat betekenen dat een groter deel van de inhoudelijke dialoog naar voren schuift. Een goed vooroverleg kan een aanvraag sterker maken en problemen tijdens de formele procedure vermijden. Maar het vraagt uiteraard ook capaciteit en duidelijke interne afspraken over wat je tijdens zo’n overleg wel en niet kan toezeggen.
Ook de omgang met onvolledige aanvragen wordt aangepast. Volgens het voorontwerp schorst een tijdig meegedeelde vraag om vervollediging de beslissingstermijn.
Dat lijkt technisch, maar is voor de dossierbehandeling relevant. De bedoeling is dat ontbrekende informatie kan worden aangevuld zonder dat de proceduretermijn ondertussen gewoon verderloopt. Daardoor ontstaat meer ruimte om een dossier inhoudelijk op punt te krijgen.
Dat betekent niet dat elke tekortkoming onbeperkt kan worden gerepareerd. Wel wordt het instrumentarium om tijdens de procedure met ontbrekende informatie om te gaan flexibeler.
Nog opvallender is de zogenaamde pauzeknop. Het voorontwerp voorziet dat de aanvrager onder bepaalde voorwaarden kan vragen om de procedure te pauzeren, waardoor de behandelingstermijnen worden opgeschort.
Die extra tijd kan bijvoorbeeld worden gebruikt voor bijkomend overleg, bemiddeling of om informatie te verzamelen die nodig is om een probleem in het dossier op te lossen.
De achterliggende gedachte is interessant. Vandaag kan een probleem dat relatief laat in de procedure naar boven komt ertoe leiden dat een dossier moet worden geweigerd, terwijl er inhoudelijk misschien nog een oplossing mogelijk is. Met een pauzeknop ontstaat ruimte om die oplossing te onderzoeken zonder onmiddellijk tegen het einde van de proceduretermijn aan te lopen.
Voor jou als dossierbehandelaar betekent dit potentieel wel dat de opvolging complexer wordt. Een procedure heeft dan niet alleen een begin- en einddatum: tussentijdse gebeurtenissen kunnen invloed hebben op het verdere verloop en de timing.
Ook de adviesverlening wordt bekeken. Het voorontwerp wil de juridische status van adviezen verder verduidelijken.
Dat past in een ruimer uitgangspunt: de vergunningverlenende overheid blijft zelf verantwoordelijk voor haar beslissing. Een advies levert gespecialiseerde informatie en beoordeling aan, maar de vergunningverlenende overheid neemt het in de uiteindelijke beoordeling niet zonder meer over.
Dat klinkt vanzelfsprekend, maar is in de praktijk belangrijk. Zeker bij complexe dossiers met meerdere adviezen moet uit de beslissing blijken dat relevante elementen daadwerkelijk zijn onderzocht en afgewogen.
De precieze regeling rond advisering maakt deel uit van het voorontwerp. Voor de concrete toepassing blijft de definitieve tekst dus bepalend.
De hervorming stopt niet bij de vergunningsbeslissing. Het voorontwerp voorziet ook in een georganiseerde herzieningsprocedure die moet worden uitgeput vooraleer een partij zich tot de Raad voor Vergunningsbetwistingen kan wenden.
Ook hier past dezelfde oplossingsgerichte filosofie: bepaalde problemen zouden eerst opnieuw binnen het bestuurlijke traject moeten kunnen worden bekeken voordat ze tot een jurisdictionele procedure leiden.
Voor lokale besturen is dit geen detail. Als deze regeling definitief wordt, krijgt ook de fase ná de beslissing een andere plaats in het vergunningenproces.
De verschillende voorstellen wijzen in dezelfde richting: een dossier wordt minder een procedure die je van stap A naar stap B doorloopt en meer een traject waarin op verschillende momenten kan worden bijgestuurd. Dat biedt kansen, maar vraagt ook sterkere procesbewaking: wie voert vooroverleg, wat wordt geregistreerd, wanneer wordt een termijn geschorst of verlengd, en wie bewaakt
07 sep. 2026 | Werner Van Hoof
Omgevingsrecht
Wat verandert er eigenlijk?
2 min
07 sep. 2026 | Werner Van Hoof
Omgevingsrecht
Wat verandert voor je praktijk?
5 min
06 jul. 2026 | Celine Van De Velde
Omgevingsrecht
Wat kan je ermee en waar moet je mee opletten?
3 min
03 jul. 2026 | Celine Van De Velde
Omgevingsrecht
Waar het in de beoordeling vaak misloopt
3 min
Ons aanbod
07 sep. 2026
