Stopzetten van een contract tijdens uitvoering: lessen i-Police-dossier

Wat aankopers leren uit het i-Police-dossier en juridisch falen

3 min

10 feb. 2026 time icon

Escala

TAGS
OVERHEIDSOPDRACHT

Stopzetten van een contract tijdens uitvoering: lessen uit het i-Police-dossier

Disclaimer: dit artikel focust uitsluitend op het juridische en contractuele kader. Het spreekt zich niet uit over politieke of beleidsmatige keuzes.

Het stopzetten van een contract tijdens de uitvoering is voor veel aankopers een gevoelig en complex thema. Het i-Police-dossier, een grootschalig digitaliseringsproject bij de Belgische politie, toont duidelijk wat er kan gebeuren wanneer een contract niet de verwachte resultaten oplevert. Na bijna vijf jaar uitvoering en tientallen miljoenen euro’s aan investeringen werd het contract met de opdrachtnemer formeel beëindigd.

Bij Escala merken we dat dit dossier veel vragen oproept bij aankopers. Niet zozeer uit nieuwsgierigheid, maar uit herkenning. Want wat doe je als een project blijft slabakken? Wanneer prestaties uitblijven, deadlines verschuiven en het vertrouwen langzaam afbrokkelt?

Het biedt ook een belangrijke les: stopzetten tijdens uitvoering vereist strikte juridische, contractuele en documentatieprocedures. Zonder een zorgvuldig opgebouwd dossier is een beëindiging moeilijk te verantwoorden en risicovol voor de aanbestedende overheid.

Stopzetten is geen beleidskeuze, maar een contractuele bepaling

Een contract stopzetten tijdens de uitvoering klinkt soms daadkrachtig, maar in werkelijkheid gaat het vooral om een strikt juridisch proces. De basis ligt altijd in het contract zelf: alleen wanneer duidelijke contractuele bepalingen worden geschonden, zoals niet nakoming, structurele vertraging of ondermaatse prestaties, kan een stopzetting juridisch overeind blijven. Een beëindiging die voortkomt uit veranderde voorkeuren van de opdrachtgever blijft juridisch kwetsbaar.

Ingebrekestelling als kantelmoment

Wie denkt aan stopzetten van een contract tijdens uitvoering, kan niet om de ingebrekestelling heen. Het is geen formaliteit, maar een cruciale stap. De opdrachtnemer moet expliciet en schriftelijk gewezen worden op de tekortkomingen, met een redelijke termijn om deze weg te werken of te herstellen.
In veel dossiers is dit het kantelmoment. Ofwel volgt er herstel. Ofwel vormt dit de juridische basis om later de ontbinding te verantwoorden.

Transparantie en documentatie beschermen meer dan je denkt

Documentatie is essentieel: elke stap in het proces moet worden geïnternaliseerd en gedocumenteerd, van interne evaluaties en correspondentie tot risicoanalyses en de opvolging van een ingebrekestelling. Die zorgvuldige dossiervorming biedt niet alleen duidelijkheid, maar beschermt de overheid ook bij audits of eventuele claims.

Proportionaliteit blijft een toetssteen

Niet elke tekortkoming rechtvaardigt een stopzetting. De maatregel moet in verhouding staan tot zowel de tekortkomingen als het contract zelf. Een beëindiging kan bijvoorbeeld gerechtvaardigd zijn bij structureel falen, terwijl kleine vertragingen die hersteld kunnen worden geen reden vormen om zo’n ingrijpende stap te zetten.

Praktische aandachtspunten voor aankopers

Aankopers die met lopende contracten werken, weten hoe waardevol het is om een aantal gerichte aandachtspunten in het achterhoofd te houden om hun traject sterker te maken.

Start met evaluatie van prestaties: meet of contractuele doelstellingen worden gehaald.
Betrek juridische experts vroeg: zo kan elke stap correct en juridisch sluitend worden uitgevoerd.
Documenteer alles: van ingebrekestelling tot interne adviezen.
Overweeg tussentijdse correcties: contractaanpassing of escalatieprocedure kan soms volstaan voordat volledig stopgezet wordt.
Communiceer professioneel: informeer de opdrachtnemer correct, objectief en schriftelijk, zodat de motivering later verdedigd kan worden.

Een korte checklist die houvast geef

Voor wie midden in een moeilijk dossier zit, biedt onderstaande checklist een krachtig houvast.

Zijn de redenen voor stopzetting gebaseerd op contractuele tekortkomingen of structureel falen en zijn deze verifieerbaar?
Is er een schriftelijke ingebrekestelling verstuurd en heeft de opdrachtnemer een redelijke termijn gehad om tekortkomingen te herstellen?
Zijn interne evaluaties, adviezen en risicoanalyses gedocumenteerd en is elke stap daarbij traceerbaar voor audit of juridisch toezicht?
Zijn minder ingrijpende maatregelen overwogen en gemotiveerd?
Is de boodschap correct, neutraal en schriftelijk gecommuniceerd en zijn alle relevante contractuele wijzigingen opgenomen?
Kan het dossier juridisch en contractueel verdedigd worden bij bezwaar of claim?
Zijn alle documenten veilig en toegankelijk opgeslagen?

Tot slot

Het stopzetten van een contract tijdens uitvoering is een contractueel proces, geen beleidskeuze. Het succes hangt af van objectieve redenen, correcte ingebrekestelling, volledige documentatie en audit-proof communicatie. Het i Police-dossier toont dat aankoopprojecten zwaar kwetsbaar zijn als deze stappen niet strikt gevolgd worden.

Wie zich verder wil verdiepen in dit soort vraagstukken, vindt op de pagina over overheidsopdrachten bij Escala een overzicht van opleidingen en oplossingen die aankopers ondersteunen bij complexe contractuele situaties.