3 min
10 feb. 2026
Escala
De recente aandacht voor audit en toezicht bij overheidsopdrachten toont opnieuw hoe kwetsbaar een aanbestedingsdossier kan zijn. Niet omdat de intenties fout zitten, maar omdat procedurele correctheid steeds vaker onder een vergrootglas ligt. Voor aankopers in de publieke, social en non-profitsector is dat herkenbaar.
Bij Escala horen we het vaak: dossiers die inhoudelijk volledig kloppen, maar waar achteraf toch vragen bij rijzen. Vragen van een auditdienst of een toezichthoudende instantie.
In dit artikel zetten we een aantal aandachtspunten op een rij: een realistische kijk op hoe je aanbestedingsdossiers sterker, consistenter en beter verdedigbaar maakt.
Een bestek dat - bewust of onbewust - vooral één partij lijkt te bevoordelen, kan het gelijkheidsbeginsel in gevaar brengen.
Een eenvoudige denkoefening helpt vaak. Kijk naar het bestek alsof je zelf een externe marktpartij bent. Zou je, met realistische slaagkansen, kunnen inschrijven? Documenteer je keuzes en motiveer waarom bepaalde criteria proportioneel zijn.
Weinig of geen inschrijvingen. Het is een scenario dat iedereen liever vermijdt, maar het komt voor. Soms wijst het op een economisch of praktisch onhaalbare opdracht. Maar dat is niet automatisch het geval. Analyseer altijd of de vereisten proportioneel en haalbaar zijn.
Dit kan door een voorafgaande marktverkenning uit te voeren waarbij signalen uit de markt worden verzameld en interesse wordt getoetst zonder de concurrentie te vervalsen.
Contact met de markt is geen taboe. Integendeel. Het kan waardevol zijn voor kennisopbouw. Maar elk contact creëert ook risico’s. Het mag nooit leiden tot een onevenredig voordeel voor één partij.
Het traceren en documenteren van alle contacten is hier uiterst belangrijk. Wie sprak met wie? Wanneer? Over wat? Niet om te controleren om te controleren, maar omdat achteraf vaak daar vragen over komen.
Ook afbakening belangrijk. Interne evaluatiecommissies moeten onafhankelijk kunnen werken, los van beleidsmatige input.
Een procedure stopzetten omdat het gewenste resultaat uitblijft, of omdat een bepaalde partij niet heeft ingeschreven, kan juridisch kwetsbaar zijn. Stopzetten moet altijd gebaseerd zijn op objectieve criteria en correct worden gemotiveerd.
Documenteer de reden van stopzetting, motiveer beslissingen zorgvuldig en verwijs naar objectieve criteria, zodat het dossier auditbestendig blijft.
Wie zijn aanbestedingsdossier wil toetsen op auditbestendigheid, hoeft het niet nodeloos complex te maken. Elk dossier dat deze checklist volledig doorstaat, is aanzienlijk beter beschermd tegen audit- of juridische vragen. Het is een snelle “realiteitscheck” voor aankopers, zowel bij eenvoudige als meer complexe dossiers.
Zijn selectie- en gunningscriteria objectief en evenredig?
Kunnen meerdere marktpartijen realistisch inschrijven?
Is vooraf onderzocht of de markt voldoende capaciteit en interesse heeft?
Zijn de resultaten van die verkenning vastgelegd in het dossier?
Zijn beslissingen en motiveringen duidelijk gedocumenteerd?
Kan het dossier uitgelegd en verdedigd worden bij audit of betwisting?
Is er een duidelijke afbakening tussen beleidsinput en evaluatie?
Zijn evaluatoren onafhankelijk van beleidsbeslissingen?
Zijn contacten met marktpartijen geregistreerd en gelijk behandeld??
Is er geen onevenredig voordeel voor een partij ontstaan?
Is een eventuele stopzetting gebaseerd op objectieve criteria?
Zijn alle afwegingen zorgvuldig gedocumenteerd?
Wie vaker met overheidsopdrachten werkt, voelt dat regelgeving, praktijk en interpretatie voortdurend evolueren. Opleiding en reflectie blijven daarom essentieel.
Via Escala vind je een overzicht van opleidingen en oplossingen rond overheidsopdrachten die inspelen op die realiteit.
10 feb. 2026 | Escala
Overheidsopdrachten
Wat aankopers leren uit het i-Police-dossier en juridisch falen
3 min
10 feb. 2026 | Escala
Overheidsopdrachten
Juridisch onderbouwd stopzetten zonder claims of reputatieschade
3 min
08 jan. 2026 | Escala
Overheidsopdrachten
Korte live webinars en een on-demand kennisdatabank voor aanbestedingen
2 min
30 sep. 2025 | Escala
Overheidsopdrachten
Advocaat Wouter Rubens (GD&A) deelt zijn inzichten over hoe lokale besturen AI veilig en strategisch kunnen inzetten
3 min
Ons aanbod
