Ons aanbodRia Vandaele versterkt maatschappelijk werkers met actuele kennis over zorgbudgetten, mutualiteiten en passende dienstverlening
Sociale bescherming in de praktijk: van info-kuur naar volwaardige opleiding
3 min
3 min
De Vlaamse sociale bescherming is een complex en voortdurend evoluerend geheel van rechten, tegemoetkomingen en procedures. Voor maatschappelijk werkers is het een kerntaak om cliënten hierin correct te begeleiden, maar in de praktijk ontbreekt vaak de tijd én het overzicht om alle regelgeving grondig bij te houden.
Ria Vandaele weet dat uit eerste hand. Ze werkte jarenlang als maatschappelijk werker bij het OCMW van Roeselare en later als diensthoofd in Ledegem. Vandaag deelt ze haar expertise als freelance docente bij Escala, met een helder doel: maatschappelijk werkers versterken in hun rol als gids binnen de sociale bescherming.
“De wetgeving bestaat, maar zonder praktische vertaalslag blijven veel rechten onbenut,” vertelt Ria. “Mijn opleidingen vertrekken altijd vanuit de realiteit van het werkveld.”
In het najaar organiseerde Escala verschillende info-kuren rond sociale bescherming. Die speelden een belangrijke rol in het versterken van de basiskennis bij maatschappelijk werkers. De grote opkomst bevestigde niet alleen het succes, maar ook een duidelijke boodschap vanuit het werkveld: er is nood aan meer verdieping en praktische toepassing. Daarom werd het aanbod herbekeken en verder aangescherpt.
De info-kuur rond tegemoetkomingen via mutualiteiten, die opnieuw plaatsvindt in het voorjaar
De uitgebreide opleiding ‘Wegwijzer naar de meest passende dienstverlening’, die een integraal overzicht biedt van sociale rechten
De vroegere info-kuur rond zorgbudgetten groeit uit tot een volwaardige opleiding van 3 uur, met sterke focus op praktijk, simulaties en correcte toepassing
Zorgbudgetten vormen een essentieel onderdeel van de Vlaamse sociale bescherming. Toch zien we in de praktijk dat aanvragen vaak te laat gebeuren, onvolledig zijn of foutief worden ingeschat, met soms zware financiële gevolgen voor cliënten.
In de vernieuwde opleiding rond zorgbudgetten en passende dienstverlening verschuift de focus van loutere wetgeving naar praktische toepasbaarheid.
De volledige aanvraagprocedure
Welke stappen zijn nodig? Wat mogen cliënten wel of niet doen? Wanneer is het cruciaal om tijdig te schakelen?
Wetgevende evoluties binnen de sociale bescherming
Zoals nieuwe inzichten rond zorgbudgetten, pensioenrechten en de geplande invoering van één centrale screeningtool.
Veelvoorkomende praktijkproblemen
Wat als iemand met onvoldoende middelen naar een woonzorgcentrum moet?
Wat is de impact van inkomensverlies door werkloosheid of pensionering?
Hoe verhouden zorgbudgetten zich tot pensioenrechten zoals overlevingspensioen?
Typische fouten die rechten in gevaar brengen
Te laattijdige aanvragen
Onvolledige aangiftes (bijvoorbeeld spaargeld)
Terugvorderingen van zorgbudgetten bij overlijden
Verkoop van een woning bij opname in een woonzorgcentrum, met het verlies van rechten als gevolg
De opleiding werkt met realistische casussen en simulaties, zodat maatschappelijk werkers leren anticiperen in plaats van te reageren wanneer het probleem zich al stelt.
Correct omgaan met zorgbudgetten vraagt ook samenwerking met externe actoren, zoals mutualiteiten, de FOD en IVT. In de praktijk gebeurt een aanvraag vaak pas wanneer de eerste factuur van een woonzorgcentrum binnenkomt, en dan is het soms al te laat.
In de opleiding leren deelnemers hoe ze vroegtijdig kunnen handelen, bijvoorbeeld:
bij inschrijving op wachtlijsten
bij aanvragen van thuiszorg, poets- of klusdiensten
bij eerste signalen van financiële kwetsbaarheid
Daarnaast is duidelijke communicatie naar cliënten essentieel. Veel burgers, en zeker ouderen, weten niet welke rechten bestaan of welke vragen hen te wachten staan tijdens medische onderzoeken. De maatschappelijk werker speelt hier een sleutelrol als betrouwbare informatiebron.
Voor wie een breed en geïntegreerd overzicht wil van sociale rechten binnen de Vlaamse sociale bescherming, is er de opleiding ‘Wegwijzer naar de meest passende dienstverlening’.
“Deze opleiding bundelt alles,” zegt Ria. “Het is de kapstok waarop maatschappelijk werkers hun dossiers kunnen ophangen.”
De opleiding is ook beschikbaar in boekvorm en bevat schema’s, intake-instrumenten en praktische overzichten die meteen inzetbaar zijn. Januari ’26 komt nog een nieuwe versie uit van het handboek met de laatste wetswijzigingen, deze laatste uitgave krijgt u dan meteen ook mee. Als kers op de taart kan deze opleiding ook als een ‘in-house’ maatopleiding geboekt worden.
Sociale bescherming werkt alleen als rechten ook effectief worden geopend. Dat vraagt inzicht, overzicht en praktijkkennis. De opleidingen van Ria Vandaele bieden maatschappelijk werkers precies dat: houvast in complexe materie, afgestemd op de realiteit van vandaag.
Niet door alles te willen weten, maar door te weten wat wanneer nodig is. Ontdek het actuele opleidingsaanbod rond sociale bescherming via Escala.
