2 min
23 jan. 2026
Escala
Ethische vragen zijn in het sociaal werk nooit afwezig. Ze zitten voortdurend verweven in dossiers, gesprekken en procedures. Morele besluitvorming is daardoor geen abstract begrip, maar een dagelijkse realiteit voor maatschappelijk assistenten en woonbegeleiders. Vandaag misschien meer dan ooit.
Het maatschappelijke klimaat speelt daarin een grote rol. Problemen zoals armoede en woononzekerheid worden steeds minder als een gedeelde verantwoordelijkheid gezien en steeds vaker als individueel falen.
Wie in dat veld werkt en vertrekt vanuit de basiswaarden van het sociaal werk, botst daarom onvermijdelijk op ethische spanning. Op twijfel, verontwaardiging en soms een knagende gewetenslast. Die spanning ís een wezenlijk onderdeel van betrokken en professioneel handelen. Hoe leer je ermee omgaan? Niet door je morele intuïtie te negeren, maar er bewust en zelfstandig mee aan de slag te gaan. Door denkkaders te gebruiken die helpen om dat eerste buikgevoel te vertalen naar een doordachte, verantwoordbare keuze. Precies dat leerproces staat centraal in de opleiding Morele besluitvorming in professionele contexten bij Escala.
De opleiding wordt begeleid door Agnes Verbruggen, maatschappelijk assistente, sociologe, juriste, erkend bemiddelaar en gecertifieerd trainer morele oordeelsvorming. Ze werkt al jaren rond ethische reflectie en praktijkbegeleiding in het sociaal werk.
Deze supervisie vertrekt van het besef “Het goede doe je niet één keer voor altijd, maar altijd één keer”, een citaat van filosofe Alicja Gescinska. Elke ethische beslissing is eenmalig en daardoor uniek. Er bestaan geen standaardantwoorden. Deze supervisie ondersteunt een beroepsuitoefening in het sociale werkveld waarbij je de waarden van het beroep zelf in eer kan houden. Een manier om dit spannende beroep te blijven doen, zonder je integriteit kwijt te raken.
In deze opleiding staat leren uit supervisie centraal. Dat betekent: leren van expert en van elkaar. Deelnemers brengen hun eigen praktijkervaringen mee, situaties waarin ze vastzitten. Waar iets wringt. Waar het moreel kompas begint te haperen. De grondstof van het leren zit in de eigen ervaringen uit de beroepspraktijk.
De supervisie creëert een veilige setting waarin het niet over cliënten gaat, maar over jou als professional. Over hoe jij je verhoudt tot sanctionerend beleid, tot wantrouwen, tot rollenconflicten. Agnes is daar duidelijk in: wie deelneemt, engageert zich. Dit is geen opleiding om te komen luisteren. Je moet bereid zijn om iets binnen te brengen. En wat je binnenbrengt, neem je ook weer mee.
Wat deelnemers hier niet krijgen, is een stappenplan. Er zijn geen pasklare oplossingen voor ethische dilemma’s. Wat ze wel meekrijgen, is een manier van denken. Een houvast.
Morele intuïtie, dat buikgevoel dat zich aandient wanneer iets niet klopt, blijft het vertrekpunt. Agnes reikt daarbij een samenhangend denkkader aan dat deelnemers helpt om ethische vragen vanuit verschillende invalshoeken te bekijken en hun afwegingen expliciet te maken.
Zo leren deelnemers onderzoeken waarom iets schuurt, welke waarden geraakt worden en hoe ze van daaruit komen tot een beslissing die ze kunnen dragen en verantwoorden.
In het sociaal werk wordt vaak verwacht dat professionals beslissingen nemen die diep ingrijpen in mensenlevens. Volgens Agnes kan je dat alleen doen als je autonoom leert denken, vanuit de relatie met de cliënt en de waarden van het beroep. Niet door alles “even op te zoeken”, maar door zelf positie in te nemen. Jij weet wat te doen, wat te beslissen en waarom je die beslissing neemt.
De opleiding Morele besluitvorming in professionele contexten combineert supervisie met theoretische kaders. Agnes werkt met bestaande modellen uit de morele oordeelsvorming en verrijkt die met sociologische, juridische en ethische perspectieven die rechtstreeks aansluiten bij de praktijk van het sociaal werk.
Die theorie dient niet om te beperken, maar om te ondersteunen.
Ook het juridische luik, discretieplicht en beroepsgeheim, wordt op die manier benaderd. Niet als een extra set regels die het werk moeilijker maakt, maar als een kader dat helpt om ethische beslissingen te nemen. De wet wordt zo geen obstakel, maar een bondgenoot in het denken.
Wat deelnemers meenemen uit deze supervisie geen checklist aan vaardigheden. Eerder een verschuiving. In hoe ze kijken. In hoe ze spreken over hun werk. In hoe ze omgaan met twijfel.
Na afloop hoort Agnes vaak gelijkaardige reacties. Mensen voelen zich opnieuw gemotiveerd. Herbrond. Ze weten weer waarom ze ooit voor dit beroep kozen. Door ethische spanningen bespreekbaar te maken, ontstaat ook meer veiligheid binnen teams. Niet door het conflict weg te nemen, maar door het samen te dragen.
Ethische knopen vragen geen technische oplossing. Ze tonen wat belangrijk is. Ze leggen waarden bloot. Morele besluitvorming helpt om die knopen niet weg te duwen, maar te gebruiken als richtinggevend kompas. Voor je autonomie. Voor je motivatie. En voor de menselijkheid van het sociaal werk.
Wie zich verder wil verdiepen in supervisie en morele besluitvorming in het sociaal werk, wordt wijzer na de opleiding Morele besluitvorming in professionele contexten.
Ons aanbod
