Nieuwe MER-regelgeving in Vlaanderen: praktische leidraad voor omgevingsmedewerkers

Workflow voor gemeentelijke projecten

Voor gemeentelijke projecten gelden sinds het hersteldecreet strengere regels rond bevoegdheid.

•    Stap 1 – MER of screening vereist?

Zodra een MER of MER-screening nodig is, geldt een verplicht bevoegdheidsescalatie naar de deputatie.

•    Stap 2 – Juiste overheid bepalen

Bij gemeentelijke projecten is de deputatie bevoegd, ook wanneer het project wordt ingediend door een autonoom gemeentebedrijf, een intergemeentelijk samenwerkingsverband of bij feitelijke mede-aanvrage door de gemeente.

•    Stap 3 – Dossier meteen correct indienen

Dien het dossier onmiddellijk in bij de deputatie, niet eerst “voorlopig” bij het college van burgemeester en schepenen, en voer intern geen interne beoordeling van de eigen MER-screening uit.

Een gemeente mag haar eigen MER-screening nooit zelf beoordelen; doet ze dat toch, dan is de kans op vernietiging van de beslissing in beroep quasi zeker. 

Algemene checklist MER voor elk nieuw project

Gebruik deze korte checklist aan het begin van elk dossier:

• Staat het project in bijlage I (altijd project-MER)?

• Zo niet: valt het onder de screeningsbijlage (bijlage II)?

• Is een MER-screeningsnota toegevoegd aan de aanvraag?

• Gaat het om een publiek, gemengd of privaat project?

• Wie is de bevoegde overheid? Rekening houdend met de initiatiefnemer

• Is het Vlaams Expertisecentrum m.e.r. (VECM) tijdig betrokken?

• Worden de meest recente digitale MER-tools gebruikt (post 1 december 2025)?

Een fout in deze voorbereidende fase valt later niet altijd te herstellen en kan het volledige project in gevaar brengen.

Wil je je grondiger verdiepen in de Vlaamse MER-regelgeving en de rol van MER-screenings in de omgevingsvergunning? De opleiding “Basis milieueffectenrapportage” Escala gaat dieper in op de inhoudelijke en procedurele aandachtspunten voor omgevingsmedewerkers.