Wat verandert er mogelijk voor aanbesteders en waar staat de hervorming vandaag?
Op 9 september 2026 publiceerde de Europese Commissie haar voorstel voor een nieuwe Public Procurement Act. Daarmee zet Europa een belangrijke stap naar een grondige hervorming van de regels voor overheidsopdrachten.
Het gaat om COM(2026) 590, een voorstel voor één Europese verordening over overheidsopdrachten en concessies. Die zou uiteindelijk de drie huidige Europese aanbestedingsrichtlijnen uit 2014 vervangen.
Voor Belgische en Vlaamse aanbesteders is meteen één nuance belangrijk: er verandert vandaag nog niets aan het geldende recht. Het gaat om een voorstel van de Europese Commissie dat eerst nog het Europese wetgevingsproces moet doorlopen. Toch loont het om de hervorming nu al nauwgezet te volgen.
Waarom wil Europa de regels hervormen?
Met de Public Procurement Act wil de Europese Commissie het bestaande regelgevingskader vereenvoudigen en moderniseren. Tegelijk wil Europa overheidsopdrachten sterker inzetten als strategisch instrument.
De hervorming gaat daardoor verder dan een technische aanpassing van bestaande procedures. In het voorstel krijgen onder meer digitalisering, duurzaamheid, innovatie, economische veiligheid, weerbaarheid van toeleveringsketens en Europese strategische belangen een prominentere plaats.
Dat past in een bredere evolutie waarbij publieke aankoop niet alleen juridisch correct moet verlopen, maar ook steeds meer moet bijdragen aan beleidsdoelstellingen en een professionele besteding van publieke middelen.
Eén nieuw Europees kader
Een opvallende keuze is de vorm van de hervorming. De Commissie stelt geen drie nieuwe richtlijnen voor ter vervanging van de bestaande richtlijnen voor klassieke sectoren, nutssectoren en concessies. Ze kiest voor één Europese verordening inzake overheidsopdrachten en concessies.
Het voorstel voorziet daarbij in de intrekking van de huidige Richtlijnen 2014/23/EU, 2014/24/EU en 2014/25/EU.
Als die architectuur overeind blijft tijdens het verdere wetgevingsproces, betekent dat een fundamentele verandering. Een Europese verordening werkt immers anders dan een richtlijn en kan daardoor ook belangrijke gevolgen hebben voor de manier waarop het Belgische regelgevingskader in de toekomst wordt georganiseerd.
Welke ontwikkelingen vallen nu al op?
Een eerste lezing maakt duidelijk dat de Commissie verschillende onderdelen van publieke aankoop opnieuw wil bekijken.
Vereenvoudiging van procedures staat daarbij centraal. De bedoeling is om het aankoopproces toegankelijker en efficiënter te maken en administratieve lasten te verminderen.
Ook digitalisering en procurementdata krijgen meer gewicht. Europa wil gegevens over overheidsopdrachten beter beschikbaar en bruikbaar maken. Dat versterkt een evolutie waarbij publieke organisaties hun aankoopbeleid niet alleen juridisch, maar ook steeds meer datagedreven zullen moeten organiseren.
Daarnaast wordt publieke aankoop nadrukkelijker gekoppeld aan strategische doelstellingen. Denk aan milieu- en sociale overwegingen, innovatie, veiligheid, resilience en, in bepaalde omstandigheden, Europese voorkeurcriteria.
Ook thema’s die vandaag al belangrijk zijn in de dagelijkse aankooppraktijk — zoals marktconsultatie, selectie (met oa. een opvolger voor het thans in gebruik zijnde Uniform Europees Aanbestedingsdocument), kwaliteit bij de gunning, (maximale afnames op) raamovereenkomsten en professionalisering van aankopers — krijgen in het voorstel duidelijke aandacht.
Wat betekent dit vandaag voor Belgische en Vlaamse aanbesteders?
Voorlopig vooral: volgen, analyseren en nog niet vooruitlopen op nieuwe regels.
Het Commissievoorstel is het begin van het Europese wetgevingsproces. Het Europees Parlement en de Raad moeten zich nog over de tekst uitspreken. Bepalingen kunnen dus nog wijzigen voordat er een definitieve verordening is.
De bestaande Belgische regels en procedures blijven ondertussen van toepassing. Dat betekent ook dat organisaties vandaag niet halsoverkop hun bestekken, procedures of interne richtlijnen moeten aanpassen.
Wel is dit het moment om zicht te krijgen op de richting van de hervorming. Want als belangrijke onderdelen van het voorstel overeind blijven, zal de impact zich wellicht niet beperken tot enkele juridische details. Ook processen, competenties, digitale ondersteuning en de organisatie van de aankoopfunctie kunnen mee evolueren.
Meer dan een juridische hervorming
Voor publieke aankopers is dat misschien wel de belangrijkste vaststelling.
De voorgestelde Public Procurement Act bevestigt een ontwikkeling die al langer zichtbaar is: professioneel aankopen vraagt steeds meer dan kennis van de regelgeving alleen.
Marktkennis, aankoopstrategie, kwaliteit beoordelen, data gebruiken, contracten opvolgen, duurzaamheid integreren en strategische risico’s inschatten worden steeds belangrijkere onderdelen van het vak. De komende Europese hervorming kan die ontwikkeling verder versnellen.
Escala volgt het dossier op
Bij Escala volgen we de verdere behandeling van de Public Procurement Act nauwgezet.
We analyseren daarbij niet alleen wat juridisch verandert, maar vooral wat een wijziging concreet betekent voor wie dagelijks met overheidsopdrachten werkt.
Zodra het voorstel verder wordt behandeld en er meer duidelijkheid ontstaat over de definitieve regels, vertalen we die ontwikkelingen naar onze opleidingen, actualiteitsupdates en praktijkgerichte ondersteuning.
Want bij overheidsopdrachten volstaat het niet om te weten dat de regels veranderen. Je moet vooral weten wat je daardoor in de praktijk anders moet doen.
Bronnen
Europese Commissie – Proposal for a Regulation on public contracts and concessions, COM(2026) 590 final, 9 september 2026.
Europese Commissie – Public Buyers Community, informatie over de hervorming van het Europese kader voor overheidsopdrachten.
Ons aanbod
3 min
14 sep. 2026
Willem Pauwels
