Beroepsgeheim voor maatschappelijk assistenten en zorgverleners


Raamwerk, inclusief de essentie van de regelgeving, waaraan u uw werking kunt aftoetsen in het kader van het beroepsgeheim
Opleiding Wetgeving en administratie 100761

Omschrijving

Als medewerker in de sector van het sociaal werk of de zorg voor zieken, personen met een handicap, bijzondere jeugdzorg, psychiatrie, gezinshulp, kinderopvang en ouderenzorg komt u ongetwijfeld in contact met situaties waarbij u vragen hebt bij het beroepsgeheim of de privacy bij uw patiënt of cliënt. Daaraan wil deze vorming omtrent het beroepsgeheim en het opslaan en verwerken van informatie tegemoet komen. Deze opleiding biedt, aan de hand van een theoretisch raamwerk en verschillende cases, een inzicht hoe u kunt of moet reageren op verschillende ethische dilemma's.

De welzijns- en de zorgsector kunnen niet zonder het geheim. Een cliënt of patiënt moet zich in vertrouwen kunnen wenden tot een hulpverlener en erop kunnen rekenen dat vertrouwelijke gegevens niet worden uitgebazuind. Dit wordt gewaarborgd door het beroepsgeheim. Vroeger waren de beroepsbeoefenaar en de cliënt of patiënt de enige betrokkenen bij een hulpverleningsrelatie, het zogenoemde colloque singulier. Tegenwoordig worden hulpverleners er evenwel steeds vaker mee geconfronteerd dat ze vertrouwelijke informatie moeten delen met collega's en/of andere hulpverleners of voorzieningen. Hierbij komt het beroepsgeheim soms in het gedrang.

Voor wie is deze opleiding bestemd?

Deze opleiding richt zich naar:

  • maatschappelijk assistenten binnen lokale overheden, sociale instanties, ...
  • ambulante of residentiële zorgmedewerkers in de ziekenzorg, kinderopvang, jongerenzorg, zorg voor personen met een beperking, senioren, ...

Methodologie

Elke vormingssessie is opgebouwd uit een luik informatie waar in essentie de wetgeving en vooral ook de deontologische kaders geschetst worden. Een tweede luik bestaat telkens uit workshops waarin concrete casussen aangereikt en besproken worden; hierbij is ruimte voor persoonlijke inbreng en reflectie.

Programma

Komt onder meer aan bod: Wanneer is er sprake van een beroepsgeheim? Welke zijn de essentiële wettelijke bepalingen? Wanneer wordt het geschonden? Hoe zit het met zwijgrecht en -plicht, en spreekrecht en -plicht? Welke zijn de risico's van schuldig verzuim? Hoe zit het met het gedeeld, gezamenlijk en afgeleid beroepsgeheim?

Informatie over een cliënt of patiënt opslaan, verwerken en uitwisselen

Voortdurend slaan hulpverleners gegevens over cliënten op. Het inwinnen, verwerken en uitgeven van informatie is een van de belangrijkste processen binnen het ortho- en sociaal-agogisch werkveld.

De manier waarop dit moet en kan, wordt in meerdere wetten vastgelegd.

In dit onderdeel schetsen we u die verschillende wettelijke bepalingen basic en in essentie, maar staan vooral ook stil bij de concrete invulling van verslagen en dossiers. De voorbije decennia is er een duidelijke evolutie geweest m.b.t. verslagen en dossiers. Het zijn onmisbare instrumenten geworden in het agogische handelen, die niet langer beschouwd worden als eindproducten die een onveranderlijk beeld van een cliënt en/of begeleiding moeten ophangen, maar werkzame componenten zijn binnen de hulpverlening.

Informatie uitwisselen met derden

In een derde luik wordt stilgestaan bij de informatie-uitwisseling met derden.

Bijvoorbeeld bij vermoedens van kindermishandeling worden hulpverleners niet zozeer geconfronteerd met de vraag hoe zij zelf het misbruik kunnen stoppen, dan wel wat zij moet aanvangen met de informatie waarover zij beschikken in functie van een oplossing voor de probleemsituatie. Behalve beroepsgeheim, is de notie schuldig verzuim hierbij van groot belang.

Dit sluit nauw aan bij de vraag welke informatie kan worden doorgespeeld aan de politie. Geldt het beroepsgeheim onverminderd tegenover de politie? Vanzelfsprekend wel! Maar voor welke dilemma's worden we dan geplaatst?

En wat als andere voorzieningen beroep doen op onze collegialiteit? Hoe ver kunnen we gaan in het ter beschikking stellen van informatie? Welke zijn de deontologische regels bij casemanagement? Niet altijd zijn hiervoor sluitende regels te geven. Het is belangrijk dat een beroepsbeoefenaar zich gefundeerd een mening kan vormen  over deze thema's.