Opschalen van een sociale onderneming NIEUW

Opleiding Algemeen beleid en organisatie 160488

Introductie

Sociaal ondernemers richten zich op sociale innovatie. Hun focus ligt op het aanpakken van een maatschappelijk probleem, die resulteert in een product, dienst, organisatiemodel of methode. Dergelijke ondernemers hebben gemeen dat ze heel missie gedreven werken, de social value staat vooraan. Hun oplossing is innovatief daar het gaat over een nieuw of significant beter product, dienst, proces, marketingmethode of organisatiemodel. Deze sociaal ondernemers voelen soms de behoefte om de onderneming op te schalen, om de schaal te vergroten. Schaalvergroting wordt door Bertelsmann Stiftung (2013) gedefinieerd als de meest effectieve en efficiënte mogelijke toename van de maatschappelijke impact van de sociale onderneming, met als doel te voldoen aan de vraag naar het betreffende product of de dienst.

Sociale ondernemers weten niet altijd wat de mogelijkheden zijn, hoe dit moet worden aangepakt en waarmee rekening moet worden gehouden. De behoefte naar een opleiding over deze materie is bijgevolg groot. In het buitenland is hieromtrent al meer expertise, maar deze kan niet zonder meer worden toegepast in Vlaanderen. De juridische context is vaak hiervoor te verschillend. Daarom moeten buitenlandse modellen vertaald worden naar de Vlaamse situatie. Hierbij mag ook het menselijke aspect niet worden vergeten (een sociale onderneming heeft vaak banden met een regionaal netwerk en is bijgevolg niet zomaar reproduceerbaar). Bij het opschalen zal rekening moeten worden gehouden met de doelgroep en de context van de sociale onderneming.

Omschrijving

De bedoeling van de opleiding is om sociaal ondernemers een basis van het opschalen van een sociale onderneming mee te geven. Bij deze opleiding is het van belang dat de inhoud wordt ingebed in de Vlaamse context en dat deze ondernemers tijdens de opleiding concrete opdrachten of voorbeelden krijgen die inspirerend zijn voor hun eigen onderneming. Daarnaast dient het leren van elkaar te worden gefaciliteerd.

Voor wie is deze opleiding bestemd?

Gezien de doelstelling en de aanpak van de opleiding richt deze opleiding zich uitsluitend naar sociaal ondernemers, beschutte werkplaatsen, sociale werkplaatsen, adviesbureau's, arbeidszorg, startcentra, invoegbedrijven, kringloopcentra, activiteitencoöperaties, lokale diensteneconomie, solidaire financiers, coöperatieve bedrijven en organisaties.

Voorkennis

Geen voorkennis vereist

Toelatingsvoorwaarden

Geen toelatingsvoorwaarden van toepassing

Bijkomende info

Alle cursisten ontvangen een deelnamecertificaat na het volgen van deze opleiding

Methodologie

Deze vorming wordt voor een heterogene groep organisaties binnen de sociale economie georganiseerd en wil de deelnemers op een interactieve en inspirerende wijze kennis aanreiken om te groeien door samenwerking op maat van de eigen organisatiedoelstellingen. De vakdocenten werden geselecteerd op basis van hun inhoudelijke relevante expertise binnen dit luik van sociaal ondernemerschap. Zij treden op als intermediair begeleider van dit leerproces en combineren traditionele en nieuwe lesmethodologiëen om de complexiteit van dit leeronderwerp op eenvoudige wijze te illustreren binnen het ecosysteem van de deelnemers.

Het leertraject vangt aan met een interactieve groepsrondvraag die peilt naar de latente know-how, vragen en ambities van de sociale ondernemers. Via gerichte vraagstelling in deze Q&A-ronde kunnen specifieke leerdoelstellingen van de deelnemers worden afgeleid en geregistreerd in functie van latere terugkoppeling in het traject. Vervolgens biedt de vorming onderscheidende praktijkkennis op maat van de groeivraagstukken binnen de sociaal-economische sector. Een combinatie van instructie, voorbeelden, cursistgetuigenissen, individuele opdrachten en groepsbesprekingen garandeert hierbij een collectieve leeromgeving waarbij de docent als begeleider op constante wijze terugkoppelt naar de eigen situatie van de lesdeelnemers.

Na afloop van deze vorming is netwerken mogelijk met de docent en aanwezige lesbezoekers. Tijdens de vorming wordt alle informatie via syllabi eveneens gesegmenteerd beschikbaar gesteld als handig naslagwerk. Deelnemers die binnen dit leeronderwerp aanvullende begeleiding wensen voor implementatie in het eigen bedrijf, kunnen hieromtrent op individuele vraag meer duiding en advies bekomen zodoende een maximale resultaatgerichtheid te kunnen bewerkstelligen.

Wat kent u na het volgen van deze opleiding?

Deelnemers aan deze vorming leren via een duidelijke theoretische en praktijkgerichte benadering de meerwaarde en kansen inzake schaalvergoting in Vlaanderen kennen binnen de sociaal-economische sector. De van toepassing zijnde theoriekennis, wetgevende kaders en werkmodellen worden op een stimulerende en bevattende wijze, middels praktische handvatten en interactieve groepsoefeningen, geënt op de eigen bedrijfsvisie en interne bedrijfsstructuur. Door deze aanpak leidt de vorming tot concrete individuele inzichten en primeert het uitgangspunt van de sociale onderneming in kwestie. Na de vorming is de lesdeelnemer in staat om kansrijke opportuniteiten in te schatten en te onderzoeken binnen de huidige consolidatie- en samenwerkingstrends voor schaalvergroting.

socialeeconomieopschalen-1-1_2016-488.png

Programma

1. Schaalvergroting door samenwerken, clusteren of coöperatief ondernemen

- Kennismaking en introductierondvraag

- Europese en Vlaamse beleidscontext in het kort

- Economische doelen voor de Vlaamse sociale economie

- Sociale oogmerken voor mens, milieu en maatschappij

- Vlaamse trends in intersectorale samenwerkingen, maatwerkbedrijven en -afdelingen

- Praktijkvoorbeelden en nabeschouwing in groep

2. Groeiscenario's en strategieën voor opschalen in de sociale economie in Vlaanderen

- Samenwerkingen met reguliere economie, lokale besturen en initiatieven

- Beloftevole marktniches in inschakelingseconomie en lokale diensteneconomie

- Economische (sub-)sectoren met groeipotentieel

- Specialisatie (focus) en intensivering versus schaalvergroting

- Opschalen versus circulair ondernemen

- Opschalen van succesvolle (keten-)innovaties, diensten en partnerschappen

- Tijdelijke of éénmalige (project-)samenwerking

- Langdurige samenwerking of fusie

- Uitdagingen in regionale of horizontale samenwerkingen

- Coöperatief ondernemen: samen ondernemen en groeien

- Wat met kleinschaligheid, verbreding en diversificatie?

- Groepsdiscussie en rondvraag

- Groepsdebat: conclusies voor de toekomst

3. Motieven en redenen voor schaalvergroting

- Economische belangen en rentabiliteit

- Groei als strategisch middel

- Schaalvergroting in functie van trends of technische vooruitgang

- Schaalvergroting voor het product, de afnemer of de werkvloer

- Schaalvergroting als reactie op externe gebeurtenissen

- Schaalvoordelen en schaalnadelen

- Afbakening van schaalvergroting

- Tips en tricks

- Individuele opdracht: opsomming van de eigen organisatiekansen in schaalvergroting

4. Cruciale bouwstenen om uw organisatie op te schalen

- Missie en visie

- Strategische en operationele doelstellingen

- Vorm van samenwerking

- Geografische afbakening

- Conceptstudie en businesscase

- Marktanalyse, klantensegmenten en -relaties

- Sterke stakeholders en partnerschappen

- Projectnetwerk en aanpak

- Financieel investeringsplan

- Implementatiestrategie

- Waardeproposities

- Kernactiviteiten en afzetkanalen

- Kostenstructuren en inkomstenstromen

- Voorbeelden van voorontwerpen van statuten

- Voorontwerpen van stakeholdersoverzichten

5. Succesfactoren en remmende krachten voor duurzaam opschalen

- Gemeenschappelijke visie en bedrijfscultuur

- Levensvatbaarheid van het operationele model

- Toewijding en bereidheid: organisatie en medewerkers

- Economische marktgerichtheid en te leveren meerwaarde

- Effecten vanuit het Vlaamse overheidsbeleid

- Organisatiestructuur en innovatieve arbeidsorganisatie

- Mobiliseren van de nodige financieringsmiddelen

- Overdrachtskosten

- Juridisch kader, controle en afhankelijkheid volgens het Vlaams wetgevend kader

- Managementcompetenties

- Reproduceerbaarheid van lokale netwerken in Vlaanderen

- Legitimiteit en reputatie

- Wat werkt goed en wat werkt minder in de Vlaamse sociale economie?

- Do's en dont's van schaalvergroting

- Reflectie, standpunten en ervaring delen met lesdeelnemers