De inhoud sluit aan bij de dagelijkse praktijk, de voorbeelden zijn herkenbaar en de vertaalslag naar de werkvloer voelt logisch
Steve De Meester
Expert Leren & Ontwikkelen
In-house opleidingen winnen aan belang bij organisaties die hun mensen echt willen versterken, zonder tijd of energie te verliezen aan trajecten die nét niet passen. Bij AZ Sint-Jan Brugge is dat niet anders. Vanuit LOGOS, het leer- en ontwikkelcentrum van het ziekenhuis, wordt leren heel bewust benaderd: doordacht, afgestemd en met oog voor wat er op de werkvloer leeft. In die context ging Steve De Meester, Expert Leren & Ontwikkelen bij AZ Sint-Jan, in gesprek over de samenwerking met Escala en wat maatwerk in leren vandaag echt betekent. Escala werd daarbij geen klassieke opleidingsverstrekker, maar eerder een partner die mee in het denkproces stapte. En dat verschil voel je, soms subtiel, soms heel concreet.
Bij AZ Sint-Jan start elk traject met een grondige analyse van de leer- en ontwikkelnood. Wat is precies het probleem? Wie is de doelgroep? In welke context werken zij vandaag, en wat moet er anders of beter kunnen? Het zijn geen snelle vragen, en de antwoorden zijn zelden zwart-wit. Misschien ligt de uitdaging in vaardigheden, misschien in houding, misschien in samenwerking. Of in alles tegelijk.
Belangrijk is ook het moment waarop men zegt: nu zijn we tevreden. Dat eindpunt wordt niet alleen bepaald door het leerdoel, maar ook door wat leidinggevenden effectief zien veranderen in gedrag en performance. Die betrokkenheid maakt leren meteen minder vrijblijvend. Het schuurt soms wat, maar net dat zorgt voor een hoger leerrendement.

De keuze voor Escala kwam er niet toevallig. In een eerste gesprek met Vanessa van Escala konden niet alleen de opleidingsnoden besproken worden, maar ook de bredere visie op leren en ontwikkelen binnen het ziekenhuis. Die gedeelde taal bleek cruciaal. Tijdens de eerste samenwerkingen werd duidelijk dat de input vanuit LOGOS niet alleen werd gehoord, maar ook echt werd vertaald naar concrete opleidingsvoorstellen.
Die voorstellen waren geen standaardmodules. Ze bouwden verder op de interne analyse en werden aangevuld met de ervaring en expertise die Escala zelf meebrengt. Soms bevestigend, soms licht bijsturend. Dat spanningsveld werkt, denk ik, alleen als er vertrouwen is.
Wat opvalt in de samenwerking, is hoe sterk de afstemming vooraf gebeurt. De analyse van AZ Sint-Jan vormt het vertrekpunt. Van daaruit worden docenten voorgesteld die niet alleen inhoudelijk passen, maar ook aansluiten bij de doelgroep. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk is het dat niet altijd.
Omdat die voorbereiding ernstig genomen wordt, ontstaat er een duidelijke overlap tussen vraag en aanbod. De inhoud sluit aan bij de dagelijkse praktijk, de voorbeelden zijn herkenbaar en de vertaalslag naar de werkvloer voelt logisch. Medewerkers moeten niet zoeken naar relevantie. Ze herkennen zichzelf.
De methodiek wordt afgestemd op doel en doelgroep. Praktijkgericht waar nodig, interactief waar mogelijk. Niet om het leuk te maken, maar om het leerrendement te verhogen. Dat heeft een effect op motivatie. Opleiding wordt zo geen verplicht nummer, maar iets waar medewerkers actief in meegaan.
Steve De Meester merkt bijvoorbeeld dat de gespecialiseerde zorgverleners na een opleiding meteen aan de slag gaan met de aangereikte handvatten. Het is geen sluitend impactonderzoek, geeft hij toe, maar de signalen zijn positief. En soms is dat al veelzeggend.
Een belangrijk verschil zit in de expertise van de docenten. Sommige lesgevers hebben zelf in de gezondheidszorg gewerkt. Ze kennen de dynamiek, de druk, de dagelijkse realiteit van een ziekenhuis. Dat zie je in de cases die ze gebruiken en in de manier waarop ze de brug slaan tussen theorie en praktijk.
Wanneer iets toch minder goed blijkt te werken, wordt dat benoemd. Feedback kan open gedeeld worden en wordt ook effectief meegenomen. Die transparantie draagt bij aan vertrouwen. Het gevoel dat je samen aan iets bouwt, in plaats van elk traject opnieuw te moeten aftasten.
In-house opleidingen bieden ook organisatorische voordelen. Met hetzelfde budget dat anders per persoon naar een kalenderopleiding zou gaan, kan nu een breder intern aanbod opgezet worden. Meer medewerkers worden bereikt, zonder extra verplaatsingen of tijdverlies. Dat verhoogt de efficiëntie, maar ook de samenhang binnen teams.
Daarnaast groeit er, door duurzame samenwerking, een gedeeld begrip. Escala en de docenten leren het ziekenhuis kennen: het DNA, de structuur, de gevoeligheden. Dat maakt elk volgend traject sterker. Je begint niet telkens opnieuw van nul. Het wordt een partnerschap.
De reacties van medewerkers zijn helder: praktijkgericht, interactief, duidelijk, niet saai. Geen grote woorden, maar wel betekenisvol. Het zijn vaak net die eenvoudige opmerkingen die tonen dat een opleiding echt landt.
De algemene terugblik op de in-house trajecten is zeer positief. Voor een aantal thema’s is ondertussen beslist om structureel samen te werken met Escala, met ruimte om te blijven evalueren en bijsturen. De directe communicatie, de korte lijnen en het aanpassen aan de manier van werken van AZ Sint-Jan maken daarin het verschil.
Vooruitkijkend blijft LOGOS verder zoeken naar nieuwe leer- en ontwikkelnoden op de werkvloer. Misschien ontstaat er zelfs ruimte om de eigen expertise van het ziekenhuis te delen met een bredere buitenwereld. Die gedachte ligt op tafel. Nog niet uitgewerkt, maar wel aanwezig.

In-house opleidingen zijn geen doel op zich. Ze zijn een middel om mensen sterker te maken in hun eigen context, op hun eigen tempo, met oog voor wat er echt speelt. De samenwerking tussen AZ Sint-Jan Brugge en Escala toont hoe maatopleidingen kunnen uitgroeien tot een duurzaam leerpartnerschap, gedragen door analyse, vertrouwen en wederzijds begrip.
Ook jouw organisatie kan die stap zetten. Wie wil ontdekken hoe in-house opleidingen en maatopleidingen kunnen inspelen op specifieke leer- en ontwikkelvragen, vindt bij Escala de ruimte om dat samen te verkennen.