Basisopleiding maatschappelijk werk - schuldhulpverlening

Start je als maatschappelijk assistent binnen een OCMW, dan beschik je dankzij je opleiding en eerdere werkervaring al over een goede basis. De praktijkervaring die nodig is om dossiers zelfstandig en doeltreffend op te volgen, bouw je echter pas op in het werkveld. Met deze opleiding willen we die kloof verkleinen. Docenten met tientallen jaren ervaring in de praktijk, reiken je op korte tijd concrete handvatten om vol vertrouwen aan de slag te gaan.

Deze opleiding richt zich op maatschappelijk assistenten die cliënten begeleiden in het kader van schuldhulpverlening, zoals budgetbegeleiding en budgetbeheer. In ons opleidingsaanbod vind je ook een variant van dit traject voor maatschappelijk assistenten die instaan voor de begeleiding van cliënten met een leefloon (RMI).

Na het volgen van dit vierdaags traject ben je in staat om:

• de weg te vinden in het complexe landschap van sociale rechten en integrale hulpverlening;
• op maat voor je cliënt een deskundige keuze maken uit verschillende vormen van budget- en schuldhulpverlening, correct een budgetplan op te maken & een effectief traject aan te gaan;
• cliënten motiverend te begeleiden en moeilijke gesprekken professioneel te voeren.

Maatschappelijk assistenten die aan de slag gaan of een nieuwe rol opnemen binnen de context van een OCMW.

Diverse activerende werkvormen. Cursusmateriaal wordt digitaal aangeleverd. Deelnemers ontvangen een werkmap met modelformulieren en naslagwerk 'Wegwijzer naar een integrale hulpverlening' inclusief wetgevingsoverzicht.

Docente Ria Vandaele is na de opleiding graag ter beschikking voor occasionale (dossier)vragen gerelateerd aan de opleiding.

Dit traject bestaat uit 3 opleidingsmodules die ook los gevolgd kunnen worden:

• Wegwijzer naar een integrale hulpverlening: rechtenverkenning (2 dagen)
  • Principes van integrale hulpverlening en de hulpverleningsketen
  • Het concept rechtenverkenning: definitie, wettelijk kader en praktijk
  • Non-take-up: hoe aan te pakken
  • Overzicht van sociale rechten en tegemoetkomingen (federaal, Vlaams, lokaal)
  • Samenwerking met partners: verwijzen en doorverwijzen
  • Praktijkoefening: rechtenverkenning simuleren aan de hand van een cliëntcasus

Werkvorm: Toelichting, groepsdiscussie aan de hand van praktijkvoorbeelden

Duur: 8u

• Budgetbegeleiding en schuldhulpverlening (1 dag)
  • De diverse vormen van budget- en schuldhulpverlening: wie, wat, wanneer
  • Correcte opmaak van een budgetplan
  • Doelen stellen & afspraken maken
  • Vaardigheden aanleren & motivatie verhogen
  • Regelgevend kader

Werkvorm: Toelichting, groepsopdracht aan de hand van een case

Duur: 6u

• Motiveren van cliënten en moeilijke gesprekken (1 dag)
  • Motiverende gespreksvoering (MGV): basisprincipes en OARS-technieken
  • Werken met weerstand: weerstand als signaal, niet als obstakel
  • Structureren van een moeilijk gesprek: slecht nieuws, grenzen stellen, sancties meedelen
  • Non-verbale communicatie en lichaamstaal in gesprekken
  • Omgaan met agressie, emoties en crisissituaties
  • Laagdrempelige rollenspelen: moeilijke gespreksscenario's met feedbackronde

Werkvorm: Toelichting, oefengesprekken (rollenspel), begeleide reflectie & plenaire terugkoppeling

Duur: 6u

De opleiding die start op 19/10/2026 is een BLENDED opleiding (mix klassikaal en online).

Lesdata en lesvorm:

• maandag 19/10 - Live webinar (13:30-15:45)
• maandag 26/10 - Live webinar (13:30-15:45)
• maandag 09/11 - Live webinar (13:30-15:45)
• maandag 16/11 - Live webinar (13:30-15:45)
• dinsdag 01/12 - klassikaal Gent (09:00-16:00)
• maandag 07/12 - Live webinar (13:00-16:00)
• maandag 14/12 - Live webinar (13:00-16:00)

De opleiding die start op 28/01/2027 te Brugge gaat volledig klassikaal door.